LURGAIA Fundazioak Azpeitian antolatutako “Basoak, biodibertsitatearen ekoizleak” lehenengo jardunaldietan, Kutxa Fundazioaren laguntzarekin, Urola Bizirik-en harrera ezin hobea izan genuen.
80 pertsona inguru bildu ziren hainbat ikerketa-erakundetako eta gune geografikoetako adituek emandako hitzaldietan.
EHUtik, Arturo Elosegi ekologian katedraduna eta Unai Sertutxa ekologian doktorea izan genituen gurekin, Euskal Herriko basoen egoeraz eta landaketen eta biodibertsitatearen egoeraz hitz egiteko, hurrenez hurren.
Nafarroako Bioma Forestal enpresako Oscar Schwendtner mendi ingeniariak gure inguruko baso helduei buruzko ñabardurak azaldu zituen.
Basque Centre for Climate Change-BC3 zentrotik biologian doktore bat eta ekologian doktore bat ditugu, basoak lehengoratzeko ikerketetan alderdi interesgarriak azaldu zizkigutenak; Phil Martinek galdera moduan egin zuen: Zer dio basoak lehengoratzeari buruzko ebidentzia globalak? Isa Donosok, bere aldetik, Basoaren sarea: Leheneratzea interakzio ekologikoetan fokuratuta.
Malagatik, David Torralba naturalista eta ingurumen-teknikariak iberiar landarediaren etorkizunari buruzko ohar batzuk azaldu zituen, klima-aldaketaren ikuspegitik, eta horiek asko eztabaidatu zuten jardunaldiaren amaieran.
Azkenik, Oviedoko Unibertsitatetik, Alfredo Ojanguren biologian doktoreak Kantabriar mendikateko suteen arazoaz hitz egin zigun, eta desinformazioa nola erabiltzen den iritzi publikoaren artean kausa posibleak zabaltzeko orduan.
Erakusketen ondoren, mahai-inguru interesgarria sortu zen. Bertan, bertaratutako pertsona guztiek, publiko zein hizlariek, basoekin, basoen biodibertsitatearekin eta lehengoratzearekin lotutako hainbat gairi buruzko iritziak eta ikuspegia partekatu zituzten. Krisi klimatikoak eragindako aldaketei aurre egiteko estrategia posibleei buruz hitz egin zen, bai eta aldaketa horiei aurrea hartu behar diegun edo naturari bere kabuz aldaketak egiten utzi behar diogun ere, espezieak egokituz, etab.
Lurgaiatik erronka bat jarri nahi izan genuen mahai gainean: basoaren definizio bat, hitz gutxitan, jardunaldian zehar hitz egin ziren kontzeptu guztiak bilduko zituena, eta, hiztegirako definizio bat baino gehiago, asmoen adierazpen gisa balio zezakeena. Hainbat kontzeptu aipatu ziren, hala nola baso-laborantza, ekologia, kontserbazioa, dinamika, autoktonoa, aloktonoa, suak, inbaditzaileak, leheneratzea, biodibertsitatea, naturaltasuna… ekosistema horien inplikazioak eta garrantzia ulertzeko eta gizarteari ezagutarazteko.
Eta hori guztia in situ hobeto azaltzen denez, igandean irteera bat egin zen aurreko egunean landutako gai batzuk ulertzeko. Aukeratutako lekua Pagoetako Parke Naturala izan zen, non Antxon Gómezek, parkearen zaindariak, Orbelaungo baserritik gertu dagoen hariztian zehar gidatu ginduen. Haritzez gain, harizti eta baso mistoetako espezie tipiko ugari ikusi ahal izan genituen, eta horien artean liken, goroldioen eta iratze mota ugari. Baso naturalen dinamikarekin lotutako alderdiak ere hauteman genituen, hildako zuraren presentzia nabarmenduz, edo zuhaitzen erorketak anfibioentzat hain garrantzitsuak diren aldi baterako putzuak sortzea eragin dezakeela.
Ez euriak ez lokatzak ez zuten lortu baso honi eta bertako biztanleei buruzko ideiak eta eztabaidak lausotzea edo lokaztea.
Amaiera bikaina eman genion jardunaldi gogor eta adierazgarri horiei, eta, ikerketa eta zientziatik abiatuta, argi utzi ziguten oso garrantzitsua dela baso autoktonoak lehengoratzearen eta kontserbatzearen alde lan egiten jarraitzea.
Eskerrik asko bertaratu ziren guztiei, hizlariei eta lagundu diguten erakundeei, Kutxa Fundazioari eta Urola Bizirik-i. Eskerrik asko!